Extra projectinformatie

Het begrijpen van geschreven teksten is een complexe vaardigheid en met de toetsen die op dit moment gebruikt worden in het onderwijs kan vaak slechts een beperkt beeld verkregen worden van de onderliggende vaardigheden die hierbij een rol spelen. Samenwerkingsstichting Kans & Kleur wil het leesonderwijs in de klas verbeteren door deze onderliggende vaardigheden beter en gemakkelijker in kaart te brengen en op basis van deze resultaten de lessen beter aan te laten sluiten bij de leerlingen. Hiervoor is zij de samenwerking aangegaan met de Radboud Universiteit, Universiteit Twente, Cito, Expertisecentrum Nederlands en ITTA.

Diagnostische toets

Het leesproces wordt in kaart gebracht door leerlingen niet alleen vragen over de tekst te stellen, maar door ook vragen te stellen die te maken hebben met onderliggen vaardigheden zoals technisch lezen, woordenschat en het leggen van verbanden tussen verschillende zinnen in de tekst. De informatie die de leerkracht uit de toets krijgt kan hij of zij gebruiken om het leesonderwijs goed aan te laten sluiten bij de behoeften van de leerlingen. Voor leerlingen die bijvoorbeeld moeite hebben met woordenschat kan de leerkracht extra aandacht schenken aan de moeilijke woorden in een tekst, terwijl voor leerlingen die moeite hebben met het leggen van verbanden dit juist een aandachtspunt kan zijn tijdens de les.

Onderzoeksopzet

In de periode van augustus 2018 tot en met januari 2019 wordt er een onderzoek uitgevoerd op school om na te gaan wat het effect van de inzet van een dergelijke diagnostische toets is. Leerlingen en leerkrachten in groep 5, 6 en 7 nemen deel aan dit onderzoek. In augustus/september 2018 maken de leerlingen de toets. De toets is verdeeld over vijf blokken die gedurende drie weken worden afgenomen. De toets is verdeeld in vijf relatief korte blokken om de toetslast voor de leerlingen zo laag mogelijk te houden. Met de informatie die uit de toets naar voren komt, gaat de leerkracht het leesonderwijs aanpassen. De leerkracht kan met deze informatie zijn of haar instructie doelgericht laten aansluiten bij elke leerling. Om het leesonderwijs op een goede manier aan te passen aan de specifieke behoeften, volgen de leerkrachten eerst een training. Om na te gaan of leerlingen die deze aanpak volgen een andere ontwikkeling laten zien dan leerlingen die deze aanpak niet volgen worden de Cito-resultaten vergeleken met een groep controleleerlingen. Daarnaast vullen leerlingen aan het begin en aan het einde van het project een vragenlijst in en er wordt een leesles geobserveerd. Er worden géén video-opnames gemaakt.

Alle leerlingen uit groep 5, 6 en 7 kunnen deelnemen aan het onderzoek. De toetsen die aangeboden worden, kunnen op verschillende niveaus gemaakt worden. Dit betekent dat alle leerlingen op hun eigen niveau de toets maken. Door de resultaten van de toets te gebruiken om het onderwijs vorm te geven, kunnen leerkrachten de leeslessen nog beter aan laten sluiten bij de behoeften van de leerlingen.

Wat gebeurt er met de resultaten van de leerlingen?

De gegevens die met dit onderzoek verzameld worden, worden op goed beveiligde servers opgeslagen en geheel anoniem verwerkt. Om het onderzoek op een goede manier uit te kunnen voeren hebben wij een aantal extra gegevens nodig, het gaat hierbij om het geslacht van de leerlingen, de geboortedata van de leerlingen, of leerlingen leesproblemen hebben en de Cito-toetsgegevens van de leerlingen. Ook deze gegevens worden vertrouwelijk behandeld en goed opgeslagen.

Vragen en/of klachten

Wanneer u voorafgaand aan of tijdens het onderzoek vragen of klachten heeft kunt u contact opnemen met Nicole Heister van het Expertisecentrum Nederlands. Zij is te bereiken via 024-3615624 of via dynamische-toets@nullexpertisecentrumnederlands.nl.